Een goede gietijzeren pan kan een leven lang meegaan. Sterker nog: hoe vaker je ermee kookt, hoe beter hij wordt. Maar gietijzer vraagt wel om een beetje liefde. Goed inbranden, schoonmaken en vooral droog houden. Dan heb je jarenlang plezier van je skillet, Dutch Oven of gietijzeren BBQ-pan.
Deze tips gelden voor onbehandeld gietijzer. Een geëmailleerde gietijzeren pan hoef je niet in te branden. Check bij twijfel altijd even de handleiding van jouw pan.
Veel gietijzeren pannen zijn in de fabriek al voorzien van een eerste beschermlaag. Toch raden we aan om je nieuwe pan vóór gebruik nog een keer goed in te branden. Dit wordt ook wel seasonen genoemd.
Tijdens het inbranden ontstaat een beschermende laag op het gietijzer. Deze laag helpt tegen roest en zorgt ervoor dat eten minder snel aan de pan blijft plakken.
1. Even schoonmaken
Spoel de pan af met heet water en droog hem daarna direct goed af.
2. Opwarmen
Verwarm je oven of gesloten BBQ tot ongeveer 180 °C. Zet de pan er circa 15 minuten in. Hierdoor wordt het gietijzer goed warm en verdampt het laatste beetje vocht.
3. Dun insmeren
Haal de pan voorzichtig uit de oven of BBQ. Gebruik hittebestendige handschoenen, want gietijzer wordt loeiheet! Smeer de complete pan in met een flinterdun laagje conditioner. Neem dus ook de buitenkant, bodem en eventuele deksel mee.
Gebruik niet te veel. Een dikke laag wordt plakkerig en daar zit niemand op te wachten.
4. Terug in de hitte
Plaats de pan terug en verhoog de temperatuur naar ongeveer 200 °C. Laat hem staan totdat het gietijzer niet meer walmt. Daarna laat je de pan rustig afkoelen.
5. Nog een rondje
Herhaal het verwarmen, insmeren en afkoelen bij een nieuwe pan het liefst minimaal drie keer. Zo bouw je een sterke beschermlaag op en is je pan helemaal klaar voor gebruik.
Heeft jouw pan houten handvatten, kunststof onderdelen of een speciale knop? Controleer dan eerst of deze tegen de hitte kunnen en verwijder ze indien nodig.
Goed onderhoud is gelukkig geen hogere wiskunde. Zorg er vooral voor dat vuil en vocht niet lang in de pan blijven zitten.
Zet een gloeiend hete pan nooit onder de koude kraan. Door het plotselinge temperatuurverschil kan het gietijzer barsten of beschadigd raken. Even geduld dus!
Spoel de pan zo snel mogelijk na gebruik schoon met heet water. Laat gietijzer nooit lang weken en zet het absoluut niet in de vaatwasser.
Zitten er resten vastgebakken? Pak er dan een chain-mail scrubber of een geschikte borstel bij. Daarmee schrob je aangekoekte resten los zonder de beschermlaag onnodig te beschadigen.
Controleer voor het gebruik van afwasmiddel altijd het advies van de fabrikant. Bij sommige goed ingebrande pannen kan een klein beetje mild afwasmiddel geen kwaad. Andere merken adviseren om alleen heet water te gebruiken.
Droog de pan na het schoonmaken direct af. Wil je zeker weten dat al het vocht weg is? Zet hem dan nog een paar minuten op een lage warmtebron.
Sla deze stap niet over. Een klein beetje achtergebleven vocht kan al voor roest zorgen.
Is de pan helemaal droog? Breng dan een flinterdun laagje conditioner of geschikte seasoning aan. Zo blijft de beschermlaag netjes en is je pan weer klaar voor de volgende BBQ-sessie.
Een klein roestplekje lijkt misschien onschuldig, maar negeer het niet. Roest tast het oppervlak van de pan aan en kan uiteindelijk voor putjes, schilfers en blijvende schade zorgen. Ook verdwijnt hierdoor de beschermende seasoning.
Gebruik een pan met losse of afbladderende roest niet voordat je hem hebt hersteld. Die roestdeeltjes wil je natuurlijk niet tussen je eten hebben.
Gelukkig betekent een beetje roest meestal niet dat je de pan kunt weggooien. Schrob de roest volledig weg met een chain-mail scrubber of geschikte staalborstel. Spoel de pan schoon, droog hem grondig en doorloop daarna opnieuw het volledige inbrandproces.
Is de pan diep aangetast, gebarsten of brokkelt het gietijzer af? Gebruik hem dan niet meer.
Met deze spullen houd je jouw gietijzer netjes:
Behandel je gietijzeren pan goed en je hebt er jarenlang plezier van. Maak hem na gebruik schoon, droog hem meteen en smeer hem regelmatig dun in. Zo wordt de beschermlaag alleen maar beter en staat je pan altijd klaar voor het volgende gerecht.
Goed onderhouden, vuur aan en bakken maar!
